Nieuwe theoretische ontwikkelingen in het schematherapiemodel: Wat betekent dit voor de basis- en vervolgcursus?

1. Twee nieuwe basisbehoeften worden toegevoegd aan de bestaande vijf: 
   • De behoefte aan zelfcoherentie (een gevoel van innerlijke samenhang) 
   • De behoefte aan rechtvaardigheid 
2. Drie nieuwe schema’s worden voorgesteld: 
   • Gebrek aan een coherente identiteit 
   • Gebrek aan een betekenisvolle wereld 
   • Onrechtvaardigheid 
3. Schemacoping door overcompensatie krijgt een nieuwe benaming: omkering, wat de aard van deze copingstijl beter zou weergeven. 
4. Het aantal modi wordt uitgebreid tot 40, mede op basis van de hierboven genoemde nieuwe inzichten. 

Visie bestuur op huidige ontwikkelingen
Het bestuur van de VSt ziet deze voorstellen als waardevolle en relevante stappen voorwaarts. Ze kunnen helpen om schematherapie verder te verbeteren en breder toepasbaar te maken. Tegelijkertijd is het belangrijk om te benadrukken dat deze theoretische ontwikkelingen nog niet empirisch getoetst zijn. Overigens geldt dit ook voor een groot deel van het huidige schematherapiemodel. De werkzaamheid van schematherapie op basis van het huidige model is wél wetenschappelijk bewezen voor, met name persoonlijkheidsstoornissen.  

Wat betekent dit voor de basis- en vervolgcursus schematherapie?
Het bestuur stelt voor om deze nieuwe ontwikkelingen, zoals die voorgesteld zijn door Arntz et al. (2021), op te nemen in het theoretische gedeelte van de basiscursus schematherapie. Dit betekent dat bovenstaande punten in het theoretische deel van de cursus worden onderwezen, waarbij het belang van deze ontwikkelingen wordt onderstreept, en ook het feit dat empirisch onderzoek nog wordt uitgevoerd. De twee nieuwe basisbehoeften en de drie nieuwe schema’s zijn inmiddels ook opgenomen in het voorlichtingsmateriaal van de VSt onder de noemer “nieuwe ontwikkelingen”. 

Vooral het schema onrechtvaardigheid wordt door zorgproffesionals herkend. Lees bijvoorbeeld het interview met Truus Kersten in de nieuwsbrief van 14 april 2023: Truus Kersten over schema Onrechtvaardigheid 

Aanbevelingen voor de praktische cursusonderdelen
In het praktische deel van de basis- en vervolgcursus schematherapie wordt aanbevolen om de eerste drie onderdelen (basisbehoeften, nieuwe schema’s en ‘omkering’) toe te passen. Hierbij is het belangrijk om steeds te vermelden dat de wetenschappelijke onderbouwing nog in ontwikkeling is. 

Het gebruik van de uitgebreide set van 40 nieuwe modi bij het praktisch trainen van vaardigheden in de cursus wordt vooralsnog afgeraden, omdat verwacht wordt dat lopend onderzoek nog voor belangrijke aanpassingen zal zorgen. 

Informatie(bijeenkomst) voor opleidingsinstellingen
Om opleidingsinstellingen goed te ondersteunen bij de implementatie van deze nieuwe theoretische inzichten, heeft het bestuur van de VSt besloten om opleiders hierover in de nabije toekomst nader te informeren. De informatie is vooral bedoeld om docenten te helpen de nieuwe concepten op een goede manier in het onderwijs te integreren. Meer informatie hierover volgt binnenkort.