Overzicht schema's en modi

Binnen schematherapie werken we met de termen schema’s en modi om gevoelens, gedachten en gedrag te begrijpen en te kunnen veranderen.

  • Download hier het overzicht schema's en modi. 

Uitleg schema’s

Een schema is hoe je kijkt naar de werkelijkheid; naar jezelf, de ander en de wereld. Een schema bestaat uit herinneringen, emoties, overtuigingen en lichamelijke gewaarwordingen.

Een schema ontstaat door een combinatie van ervaringen in je kindertijd, je temperament en de mate waarin er aan je basisbehoeften is voldaan. Ieder kind heeft basisbehoeften, zoals veiligheid, verbondenheid, zelf de wereld mogen ontdekken, je emoties kunnen uitdrukken en eerlijke regels en grenzen krijgen. Wanneer hieraan voldaan wordt en je positieve ervaringen opdoet, kun je ‘functionele’ schema’s ontwikkelen die je vooruit helpen in je leven. Wanneer er niet aan je basisbehoeften wordt voldaan en je negatieve ervaringen opdoet, kun je ‘disfunctionele’ schema’s ontwikkelen die je tegenwerken in je leven.

Overzicht disfunctionele schema’s

Hieronder vind je een overzicht van de meest voorkomende disfunctionele schema’s, ingedeeld in vijf domeinen. Dit zijn dus de schema’s die je beperken of belemmeren.

In sommige boeken of artikelen hebben de schema’s nét een andere naam of is het aantal schema’s anders. Hieronder bespreken we de schema’s zoals ze meestal gebruikt worden in de wetenschappelijke literatuur.

Uitleg modi

Een modus (meervoud: modi) is een tijdelijke gemoedstoestand waarin je kan verkeren. We noemen modi ook wel verschillende kanten van jezelf.

Een modus is een bepaalde manier van reageren als één of meer onderliggende schema’s worden geactiveerd. Een modus bestaat uit gedachten, gevoelens én gedrag. Modi zijn ingedeeld in functionele en disfunctionele modi. Net als bij schema’s kan je stellen dat een functionele modus je vooruit helpt in je leven en een disfunctionele modus (uiteindelijk) verstorend is in je leven.

Overzicht modi

Hieronder staat een overzicht van de verschillende modi. In sommige boeken of artikelen kan een modus nét een andere naam hebben of verschilt het aantal modi. Hieronder bespreken we de modi die het meest voorkomen in de wetenschappelijke literatuur.