Nieuws

Reactie Hellen Hornsveld op de film: Inside Out

De laatste VSt Nieuwsbrief bevatte een trailer van de film Inside Out, een schitterende animatiefilm uit 2015 over de binnenwereld van het 11-jarige meisje RileyVoer voor psychologen. Op grond van de trailer valt nog weinig te zeggen, maar de gehele film is te zien op YouTube (in 22 losse fragmenten van 4 minuten, die achter elkaar doorlopen, zie Inside Out.) 

 De film laat van binnenuit zien hoe Riley zich ontwikkelt; in haar hoofd regeren vijf (gekleurde) emoties Blijdschap, Verdriet, Woede, Walging en Angst. Vanuit een controlekamer bepalen deze ‘persoontjes’ het wel en wee van Riley. De boventoon wordt gevoerd door Blijdschapzij zorgt dat de andere emoties zo veel mogelijk uit de buurt van Riley blijven en dat er mooie, blije herinneringen worden gemaakt. ’s Nachts worden deze herinneringen gesorteerd en via een buizenstelsel naar het lange termijn geheugen gebracht. In een soort pronkkast bevinden zich 5 kern-herinneringen en Blijdschap bewaakt ze met haar leven, want zonder deze herinneringen zou alles in elkaar storten; de kern-herinneringen vormen de persoonlijkheid van Riley. Ze gaan over familie, vrienden en sport en met een beetje fantasie kunnen hier ook de 5 basisbehoeften in worden geïdentificeerd.   

 De film wordt spannend als het gezin verhuist. Riley moet wennen aan de nieuwe school, ze mist haar vrienden en haar ouders zijn druk met hun nieuwe baan en de rompslomp van de verhuizing. De emoties beginnen zich steeds meer te roeren en met name Verdriet wordt opstandig: zij probeert telkens bij de kernherinneringen te komen en kleurt ze met weemoed en heimwee in. De dominante Blijdschap staat dat niet toe, maar heeft er haar handen vol aan. De ouders van Riley doen ook een beroep op Blijdschap; ze zien Riley graag vrolijk“jij bent ons zonnetje in huis in deze moeilijke tijd” en ze zien niet hoe hard werken het vanbinnen is.  

 In hun gevecht om de kernherinneringen raken Blijdschap en Verdriet uiteindelijk de weg kwijt en verdwalen achtereenvolgens in ‘imaginatieland’‘het onbewuste’, ‘abstract denken’ en ‘vergetelheid’; dit levert hilarische scènes op. Ondertussen is de chaos in de regelkamer compleet: Boosheid, Walging en Angst maken er een potje van en weten niets beters te bedenken dan terug te gaan naar hun vorige huis in het noorden van de VS: Riley loopt van huis weg en neemt de bus. Ondertussen komt Blijdschap tot inzicht dat ze Verdriet nodig heeft om de weg terug te vinden naar de regelkamer, en dan wordt het een echte coming-of-age-filmSamen vinden ze de weg terug. Het moment dat Verdriet de regie in de controlekamer overneemt valt samen met het moment dat Riley huilend in de armen van haar ouders valt. Haar ouders hebben dan pas door hoe zwaar Riley het heeft, en troosten haar  

 Eind goed, al goed: uiteindelijk is iedereen welkom in de regiekamer: iedereen mag meedoen, iedereen hoort erbij. Eworden weer nieuwe herinneringen gemaakt die nu alle kleuren van de regenboog kunnen aannemen, en niet alleen maar geel of groen of rood zijn. De boodschap is duidelijk: emoties horen bij het leven en het gaat mis als ze ‘niet mee mogen doen’. De film eindigt overigens met de eerste tekenen van een nieuwe uitdaging voor de emoties: de puberteit komt eraan!   

 Een directe vertaling naar schematherapie wordt een beetje gekunsteld, maar er kunnen genoeg parallellen worden getrokken. Het ontstaan van een gezonde volwassen modus in de regelkamer ligt natuurlijk voor de hand. Er is gekozen om de binnenwereld van Riley uit te beelden aan de hand van emoties; dit levert soms problemen op: zo wordt Blijdschap verdrietig als ze een kernherinnering kwijt is, en Verdriet wordt angstig in het donkere onbewuste. Als er inderdaad een deel 2 komt over de puberteit van Riley, dan zou het een mooie gelegenheid zijn om over te stappen op het schema-modi model!  

 Hellen Hornsveld, GZ-psycholoog en supervisor schematherapie 

www.hornsveldpsychologenpraktijk.com