Op deze pagina vindt u de abstracts van de plenaire lezingen, en van alle workshops.
Schema-focused approaches have been suggested for understanding and treating the eating disorders. This proposed development is based in part on the failure of existing, evidence-based approaches to be effective in the treatment of a large number of eating-disordered cases. However, it also reflects the fact that a lot of clinicians and patients are reluctant to engage in the key ‘here and now’, behaviourally based elements of treating the eating disorders, and see schema-based therapies as a ‘softer’ option. This keynote will consider the evidence for and against the proposition that schema-level beliefs and processing are relevant to our understanding, formulation and treatment of the eating disorders, It will address the question of whether there is a need to accept wholesale any particular schema-based model, or whether we can pick and choose elements that are useful in themselves (e.g., work with perfectionism; imagery), particularly using them as an adjunct to evidence-based therapy for the eating disorders.
Professor Glenn Waller is a Consultant Clinical Psychologist and head of the outpatient eating disorders service, Central and North West London Foundation Trust, and he is Visiting Professor of Psychology at the Institute of Psychiatry, King's College London. His clinical work is conducted in a CBT framework, including both symptom-focused and schema-focused approaches. He has published widely on the psychology and treatment of the eating disorders, particularly within a cognitive-behavioural framework. He has presented workshops at a range of national and international conferences. He has published over 220 papers and over 20 book chapters. He is also the lead author on two books regarding CBT for the eating disorders – one for clinicians, and one for sufferers and their families. He is a member of the Eating Disorders Research Society, and a Fellow of the Academy of Eating Disorders.
Schema therapie is een succesvolle behandeling gebleken voor een aantal persoonlijkheidsstoornissen bij volwassenen. Met uitzondering van de antisociale persoonlijkheidsstoornis mogen persoonlijkheidsstoornissen volgens de DSM-IV bij jongeren onder de leeftijd van 18 jaar vastgesteld worden. Hoewel dit in de praktijk niet of nauwelijks gebeurt, is het de vraag in hoeverre jongeren met persoonlijkheidsstoornissen in ontwikkeling baat kunnen hebben bij schema therapie. De vraag daarbij is welke aanpassingen noodzakelijk zijn om schema therapie geschikt te maken voor een jongere doelgroep. In deze presentatie wordt stilgestaan bij de onderzoeksbevindingen die de toepassing van schema therapie bij jongeren ondersteunen. Daarnaast wordt ingegaan op de aanpassingen van de therapie en de ervaringen die tot nu toe met schema therapie zijn opgedaan bij jongeren.
Dr. Jeffrey Roelofs is als docent werkzaam bij de afdeling Clinical Psychological Science van de Universiteit Maastricht. Hij verzorgt onderwijs op het gebied van internaliserende stoornissen bij kinderen en jeugdigen en houdt zich onderzoeksmatig bezig met angst, depressie en persoonlijkheidsproblematiek bij deze groep. Hij is tevens werkzaam als gezondheidszorgpsycholoog bij de RIAGG Maastricht. In zijn klinisch werk heeft hij zich vooral gespecialiseerd in de behandeling van jongeren met persoonlijkheidsstoornissen in ontwikkeling. Dr. Roelofs is coördinator academisering van de afdeling kinderen en jeugd van de RIAGG Maastricht.
De deelnemer heeft inzicht in de functies die middelengebruik/verslaving kan hebben in termen van verschillende schema’s en schemamodi en heeft kennisgemaakt met toepassing van ST-technieken bij verslaving.
We starten met een theoretische inleiding over PS en verslaving en de functie die gebruik van verschillende middelen of ander verslavingsgedrag kan hebben in het modimodel. De workshopdeelnemers analyseren een casus in tweetallen om de verschillende functies van middelengebruik in termen van modi te leren herkennen. Daarna wordt de (volgorde van) behandeling besproken indien meerdere middelen een rol spelen, gebaseerd op een individueel modimodel. Aan de hand van casuïstiek wordt dit geïllustreerd. Tot slot worden enkele specifieke toepassingen van ST-technieken bij verslaving gedemonstreerd en kort geoefend.
Ball, S. A. (2004). Treatment of personality disorders with co-occurring substance dependence: dual-focus schema therapy. In: J. J. Magnavita (Ed.), Handbook of personality disorders: theory and practice (p. 398-425). Hoboken, NJ.: Wiley.
Kersten, T. (2008). Schematherapie bij persoonlijkheidsproblematiek en verslaving. In M. Van Vreeswijk, J. Broersen & M. Nadort.(Eds), Handboek Schematherapie. Theorie, praktijk en onderzoek. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Pag 115 t/m 122.
Het leerdoel is tweeledig (inzicht en praktijk), namelijk:
- Inzicht krijgen in:
a) de theorie over de mogelijke werking en meerwaarde van EMDR en IR bij OCD; en
b) de toepassing van beide technieken bij deze stoornis
- Oefenen met een specifieke vorm van casus conceptualisatie, die voorbereid op de toepassing van EMDR /IR bij OCD
In de workshop wordt ingegaan op recente inzichten over dwang en de rol van imaginatie ofwel nare beelden. Deze beelden betreffen zowel flashbacks als flash-forwards. Tevens wordt duidelijk gemaakt waarom EMDR en IR van belang kunnen zijn in de behandeling van OCD. Dit alles wordt geïllustreerd met casus materiaal. Na de inleiding kunnen deelnemers oefenen met een specifieke casus conceptualisatie, die therapeuten voorbereidt op het gebruik van EMDR en IR bij uitbehandelde dwang.
De Silva, P. (1986). Obsessional-compulsive imagery. Behaviour, Research and Therapy, 24, 333-350.
Lipton, M.G., Brewin, C.R., Linke, S., & Halperin, J. (2010). Distinguishing features of intrusive images in obsessive–compulsive disorder. Journal of Anxiety Disorders, 24, 816-822.
Rachman, S. (2007). Unwanted intrusive images in obsessive compulsive disorders. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 38, 402-410.
Speckens, A.E.M., Hackmann, A., Ehlers, A., & Cuthbert, B. (2007). Imagery special issue: Intrusive images and memories of earlier adverse events in patients with obsessive compulsive disorder. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 38, 411-422.
Kennis maken met enkele specifieke technieken
Korte powerpoint presentatie
Voordoen van oefening
In subgroepjes oefenen en evalueren
Vragen
Artikel 1: Farrell, J.M., Shaw, I.A. & Webber, M.a. (2009). A schema-focused approach to group psychotherapie for outpatients with borderline personality disorder: A randomized controlled trial, Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry. xxx , 1-12.
Artikel 2: Farrell, J.M., & Shaw, I.A. (2010), Schema Therapy Groups for Borderline Personality Disorder Patients: the Best of Both Worlds of Group Psychotherapy, In: E. Roediger & G. Jacob (Eds.), Fortschritte der Schematherapie. Hogrefe -Verlag . P. 1-23
Artikel 3: Sijbers, G., & Wijngaart, R. van der (2010). Schematherapie in groepen voor borderline persoonlijkheidsstoornissen. PsychoPraktijk, 5
In onze workshop in 2011 zijn de modusmodellen en belangrijkste behandeltechnieken voor patiënten met cluster C toegelicht. Deze keer willen wij focussen op het vermijden van gevoelens, zowel emotioneel als fysiek. Vermijden is één van de centrale thema’s bij cliënten met cluster C. Het passeren van de willoze inschikkelijke, de ontwijkende-, onthechte beschermer en de perfectionistische overcontroller is zeer belangrijk bij het bereiken van het kwetsbare kind.
Het ontwijkende gedrag kan allerlei vormen aannemen, zoals (psycho)somatische klachten (die ook door medici soms worden aangezien als “echt somatisch”), terugval in depressie en angstklachten of eindeloos redenen aanvoeren waardoor werken met het kwetsbare kind en jeugdervaringen wordt uitgesteld.
Terwijl de experiëntiële technieken een van de krachtigste technieken in schematherapie zijn, worden deze op allerlei manieren ontweken. Therapeuten kunnen geneigd zijn om mee te gaan in de vermijding, onzeker worden door aanwijzingen van artsen/psychiaters, die de somatische kant van het verhaal benadrukken of geïrriteerd raken bij te weinig vooruitgang en mogelijk straffend/veeleisend gedrag gaan vertonen.
In deze workshop zullen worden een aantal manieren om langs de copingmodi heen te komen en je eigen schema’s te hanteren worden gedemonstreerd en geoefend.
Arntz, A. (2010), Schema Therapy for Cluster –C personality Disorders, In: E. Roediger & G. Jacob (Eds.), Fortschritte der Schematherapie. Hogrefe -Verlag (in press).
Arntz, A. (2010), Imagery Rescripting for Personality Disorders, Cognitive & Behavioral Practice (spec. Issue on Imagery Rescripting), submitted for publication
Jacob, G, & Arntz, A. (2011). Schematherapie in der Praxis, Basel, Belz Verlag.
Jacob G, van Genderen H, Seebauer L (2011). Andere Wege gehen. Lebensmuster verstehen und verändern - ein schematherapeutisches Selbsthilfebuch. Weinheim: Beltz.
Cognitive behaviour therapy (CBT) has established itself as the treatment of choice for the eating disorders, though its effects in research trials are moderate rather than strong. To weaken its effects still further, there is clear evidence that clinicians routinely fail to implement evidence-based CBT appropriately, thus leading to poorer outcomes in many settings, and a sense of helplessness on the part of clinicians and patients alike. This workshop outlines the skills that clinicians require to address both problems – the need to deliver evidence-based CBT appropriately, and the need to enhance CBT to improve its possible benefits. It will be demonstrated that there is already a movement to address schema-level elements into evidence-based CBT, and that this can be a very useful strategy. However, such a strategy requires delivering the CBT in an appropriate order and without omitting key behavioural elements (during both the ‘here and now’ element of CBT or the schema-level element). Different schema-based approaches will be considered for their potential utility in working with the eating disorders. Furthermore, it is worth considering schemas as key topics to address when understanding the working alliance and the supervisory relationship.
De deelnemer kan aan de hand van een aantal experiëntiele Pesso-oefeningen ‘aan den lijve’ ervaren hoe de Pesso-psychotherapie methode zich verhoudt tot de schematherapie als het gaat om ‘limited reparenting’.
We beginnen met een korte theoretische inleiding in de Pesso-psychotherapie methode en de overeenkomsten en verschillen met de schematherapie. Daarna worden er een aantal experientiële technieken toegepast afkomstig van de Pesso-psychotherapie methode. Ten slotte staan we stil bij de integratie van beide methodieken in theorie en praktijk.
Marietta van Attekum (2009): 'Aan den lijve' , lichaamsgerichte psychotherapie volgens Pesso. Pearson., 4e druk
Lowijs Perquin: ”pesso-psychotherapie en de neurowetenschappen” ; dit artikel en andere literatuur is te vinden op www.pesso.nl
Lowijs Perquin:”omnipotentie en limitering in Pesso-psychotherapie” dit artikel en andere literatuur is te vinden op www.pesso.nl
Scarf, M. (2004), Secrets, Lies, Betrayals. Random House
Pesso, A., & Chr. Crandell, (Eds.) (1991). Moving psychotherapy. Theory and application of Pesso system/psychomotor therapy. Cambridge: Brookline Books.
Boundary Transgressions are some of the most challenging situations for therapists to manage, and ones for which many therapists haven’t received adequate training. There are many different kinds of boundary transgression, for example, crossing the line between professional and personal relationships (e.g., acting in a sexually seductive or provocative manner), acting in an insulting or demeaning manner towards the therapist, threatening or frightening the therapist, and dominating or controlling the therapist. All of these behaviors share in common a disregard for or violation of therapist’s rights, for example, the right to autonomy, privacy, respect, or safety.
In this workshop, participants will gain experience with limit setting within the Schema Therapy model. In Schema Therapy, limit setting is used when (1) patients present a danger to themselves or other people, (2) patients transgress the therapist’s personal boundaries or the boundaries of other people, or (3) when patients’ behavior threatens the integrity of the therapy (e.g., patient routinely comes late to sessions or misses sessions). Young and colleagues (2003) have outlined the steps that therapists need to take when limit setting is necessary. In this workshop, we expand on this approach to help participants become even more effective in their use of limit setting. The workshop covers 5 topics: (1) conceptualizing limit setting in terms of the schema modes that are involved when limit setting becomes necessary; (2) deciding when to use limit setting versus other Schema Therapy interventions; (3) using the “Stop!” method for setting limits; (4) setting limits on behaviors that occur in the therapy session itself versus outside of it; and (5) setting limits on schema modes impede the progress of the therapy to such an extent that no other interventions suffice. We will use several methods to facilitate participants’ learning, including didactic material, case material, videos, and role playing exercises.
Rafaeli, E., Bernstein, D., & Young, J. (2011). Schema Focused Therapy: Distinctive Features, Chapter 25. Specific points for working with borderline personality disorder. London: Routledge.
Young, J.E., Klosko, J., & Weishaar, M. (2003). Schema Focused Therapy: A Practitioner’s Guide, Chapter 9. Schema Therapy for Borderline Personality Disorder. New York: The Guilford Press.
Kennis opdoen over een mogelijk model hoe ST toe te passen is op het werken met paren en het oefenen van enkele aspecten van dit model in subgroepen.
Het toepassen van ST bij paren bevindt zich nog in een jong, doch verfrissend stadium. Er is tevens sprake van beïnvloeding door het EFT-model. In deze workshop wordt een presentatie gegeven van een mogelijk model hoe ST toe te passen is op het werken met paren. Een casus zal worden gepresenteerd en tevens zullen er in subgroepen enkele aspecten van een systeembehandeling volgens dit model geoefend worden.
T.Atkinson:Schematherapie bij relatieproblematiek. Uit: Handboek Schematherapie, Bohn Stafleu van Loghum, 2008
H.van Genderen:ST in andere settingen en in groepen en relaties.Uit:Schematherapie bij BPS,2010
A.Heffels :Schematherapie voor paren. Uit:Psychopraktijk,jrg.2, no.5, okt.2010
S.Johnson:Veilig verbinden, Stichting EFT Nederland 2010
De deelnemers verwerven kennis en inzicht over de experiëntiële technieken die binnen vaktherapie ingezet kunnen worden om een extreme afstandelijke beschermer modus te benaderen, die lichamelijk gemanifesteerde en in een preverbaal stadium ontstaan is.
De afstandelijke beschermer modus van vroeg getraumatiseerde patiënten kan soms lang ongehinderd zijn werk doen, als patiënten aan de buitenkant ontspannen en geïnteresseerd lijken, maar van binnen een chronische bevriezing of verkramping in stand houden.
In de vaktherapieën zetten we daarom specifieke technieken in om deze modus samen met de patiënt te ontmantelen en overbodig te maken. Hierdoor wordt de ontstaansgeschiedenis van het trauma en de schemaconstellatie inzichtelijk. De patiënt komt in contact met zijn onderliggende basisbehoeften en raakt gemotiveerd om in beweging te komen.
Aan de hand van een casus nodigen we de deelnemers uit om zelf actief te worden.
Günther, G.; Blokland-Vos, J.; Van Mook, C.; Molenaar, J.P.; Vaktherapie binnen klinische Schematherapie; Hoofdstuk 7 in: Muste, Weertman, Claassen, Handboek Klinische Schematherapie; Bohn Stafleu Van Loghum; 2009
Het leren combineren van milieutherapeutische opvattingen en de uitgangspunten van schematherapie. Op welke wijze wordt een milieu neergezet waarbinnen de methode schematherapie optimaal toegepast kan worden.
Na een theoretische inleiding over basisprincipes van milieutherapie en de combinatie met schematherapie als behandelvorm, zullen de deelnemers gericht aan de slag gaan met het neerzetten van een therapeutisch milieu. Vervolgens wordt aan de hand van casuïstiek met de deelnemers gezocht naar de (ideale) combinatie tussen het belang van het individuele behandelproces afgezet tegen de gehele behandelcontext; de manier waarop we de behandeling hebben vormgegeven.
Edens, W. en Kerstens, J.A., 2009. Het milieutherapeutische arrangement voor klinische schematherapie. In: Handboek klinische schematherapie in Muste, Weertman en Claassen (2009). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Janzing, C. (2009). Samenhangend behandelen in de GGZ. Assen: Koninklijke van Gorcum.
Janzing, C. en Kerstens, J. (2005). Werken in een therapeutisch milieu. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.